Anneye anlatır gibi: Büyük Hadron Çarpıştırıcısı

Büyük Hadron Çarpıştırıcısı ne? Hatta hadron ne? CERN'de neler oluyor? Neden hala kara delik tarafından yutulmadık? Ekmek kızartma makinelerimiz çalışmaya devam edecek mi? İşte bilimsel tırıvırıyla sulandırmadan, anneye anlatır gibi basit basit Büyük Hadron Çarpıştırıcısı. Bil de arkadaşlarına daha fazla mahçup olma!

Hadron da nesi?

Lisede, maddenin bölünemeyen en küçük parçası atomdur diye anlatıyorlar ya, işte yalan. Maddenin daha küçük hale ayrılamayacak en mini mini parçasının ismi quark. İşte bu quarklar asla tek başına dolaşmaz, hep üçlü gezer. Quarklar birleşir ve hadron parçacıklarını oluşturur. Hadron'un kütlesinin sadece küçük bir kısmını quarklar oluşturur kalan kısım enerjidir.

CERN de nesi?

CERN, Cenevre'de bulunan, 20 ülkenin katıldığı Avrupa Nükleer Araştırma Organizasyonu'nun kısaltılmış ismi. Kendisi, dünyanın en büyük laboratuvarı. Dünyanın en büyük mıknatısı da burada. Dan Brown'ın "Melekler ve Şeytanlar"ını hatırla. CERN'de sadece fizikle ilgili değil, teknoloji ve bilgisayarlarla ilgili araştırmalar da yapılıyor, hatta World Wide Web'in standartları da burada belirlenmişti. 2500 fizikçi personeli ile dünyanın kafası en kımıl kımıl yerleşim birimi.

Büyük Hadron Çarpıştırıcısı da nesi?

Kendisi yerin 100 metre altında, 27 kilometre uzunluğunda, çapı 3.8 metre, faturası 10 milyar dolar olan dairesel bir tünel. Görevi, yüksek miktarda enerji yüklenerek neredeyse ışık hızına ulaşan iki parçacığın (hatırla, quark) çarpıştırılarak, 1.7 milyar yıl önce evreni oluşturan Big Bang patlamasının hemen arkasından yaşananları canlandırmak. Bunun için de 6 ton sıvı hidrojenle -271 dereceye kadar soğutulmuş elektromıknatıslar kullanılıyor.

Sonraki | »

1 | 2