Doğru yazalım: İmlâ kuralları
Eğri oturup doğru konuşalım; kendi dilimizde doğru yazmayı bilmeyenler var. Bazıları önemsemiyor, bazıları ise gerçekten yazım kurallarını bilmiyor. Bu konuda kendi adımıza oldukça dikkatli olmaya çalışıyoruz. Bu yazıdan kastımız da yanlış yapanları kınamak değil, onlara konunun önemini hatırlatmak ve bazı belirgin hataları vurgulayarak örneklerle doğrularını göstermek. Yani nokta, virgül nerelerde kullanılır onu anlatacak değiliz ama sık sık yapıldığına tanık olduğumuz hatalar üzerinden gideceğiz.
“mi” soru eki: Soru eki olan “mi” kendisinden önce gelen kelimeden kesinlikle ayrı yazılır. Bununla birlikte, ekten sonra gelen diğer ekler ona bitiştirilir. Soru belirtmeyen “mi” eklerini ayırmak hatadır:
Doğru mu yanlış mı söylediğini şimdi anlarız...
Akşam yemeğini geç mi yiyecekmişiz?
Sana dediğim şeyi annene söylemiş miydin?
“mi” eki ifadeyi güçlendirmek için de kulanılır ve yine ayrı yazılır:
Yemek güzel mi güzel olmuş!
Olur mu olur aslında...
Zaman belirtmek için de kullanıldığı olur:
Esra geldi mi ben çıkarım.
Güneş açtı mı sahile koşacağım.
“de” bağlacı: En sık hata yapılan konulardan bir tanesi de bu. Kendisinden önce gelen dahi anlamındaki “de” bağlacının yazımı hakkında bir ipucu var: Söz konusu olan “de”yi atarak okuduğunuzda cümle anlamsız bir hale gelmiyorsa bu bir bağlaçtır, yani ayrı yazmalısınız. Eğer anlam kayboluyorsa bu bir ektir, yani bitişik yazmalısınız:
Kardeşim şu anda evde.
Şu ev de ne kadar büyük değil mi?
Bu arada bağlaç olan “de”nin sesli harfi önceki kelimeye göre değişebilir ama “d” harfi hep aynı kalır:
Ağaç da ağaçmış hani, amma büyük!
Önemli bir nokta daha: “Ya” sözüyle birlikte kullanılan “da” daima ayrı yazılır:
Ya müziğin sesini kıs ya da biraz bağır.
Bakın burada konu hakkında çok sevdiğimiz bir adres var.
Sonraki | »
